گرافیک نارنجی

چشم و ذهن مخاطب این روزها به حد وفور در معرض شعارهای تبلیغاتی مستقیم قرار می‌گیرد که نسبت به اغلب آنها بی‌تفاوت و بی‌توجه شده است. تصویرسازی تبلیغاتی با هدف تبلیغات غیرمستقیم ، جای خود را در بین پروژه‌ها تبلیغاتی باز کرده و چون با این هدف شکل می‌گیرد ، ملزم به تبلیغ پنهان و ناپیداست. 

در این تعریف چون تاکید بر تبلیغ و ایده پنهان تبلیغاتی است ، تکنیک‌های تصویرسازی کارآیی چندانی ندارد و برعکس تصویرسازی‌های دیگر ، مثل تصویرسازی کتاب کودک که بخش قابل توجهی از آن به تکنیک برمی‌گردد ، در تصویرسازی تبلیغاتی بیش از آنکه با تکنیک تصویرسازی کنیم ، با ایده و فکر ، فضاسازی می‌کنیم. طبیعی است این ایده و فکر هر چقدر از سطحی‌زدگی و سطحی‌گرایی دوری کند مقبول‌تر خواهد بود. البته نباید فراموش کرد اگرچه این ایده و فکر تصویرسازی ، نباید سطحی باشد اما از سوی دیگر نبایستی دور از فهم مخاطب باشد و به نوعی او را با "معما" روبرو کند.

تصویرسازی تبلیغاتی سه تفاوت عمده با پوستر و بیل‌برد تبلیغاتی دارد. اول اینکه حرف و پیامش را پوشیده‌تر از پوستر تبلیغاتی بیان می‌کند. دوم اینکه در پوسترهای تبلیغاتی ، انتخاب و چینش عناصر بصری ، براساس اسلوگان (شعار تبلیغاتی) صورت می‌گیرد در حالی که در تصویرسازی تبلیغاتی ، الزامی به این پوشش تصویری اسلوگان نیست. سوم اینکه تصویرسازی تبلیغاتی از نوع تبلیغات تداعی‌کننده است در حالی که پوستر تبلیغاتی  با همه شیوه‌های تبلیغاتی (تداعی کننده ، معرفی کننده و . . . ) سازگاری دارد.

بیشترین کاربرد تصویرسازی تبلیغاتی مربوط به بسته‌بندی کالاهای کم‌قیمت (درگیری پایین) است.

 فرزاد ادیبی و آقای شیوا که دو تا از بزرگترین گرافیستهای کشورمون هستن رو براتون گذاشتم.

  امیدوارم که مفید باشه  

برای مشاهده تصاویر با اندازه واقعی روی آنها کلیک کنید

 

 

        

 

 

www.allposters.com

http://www.kargah.com/mzand/1/index.php?action=show&picid=11703

یه عالمه پوستر

دوست عزیز اگه بازم  مطلب خواستی بگو!!!

 هر مطلب دیگه ای خواستید اگه بگید حتما تایپ می کنم

چه تعریفی از پوستر فیلم دارید؟
ابراهیم حقیقی : پوستر ، شناسنامه فیلم است که مانند ابزار تبلیغاتی باید کار بکند اما این وظیفه بدلیل دگرگونی انواع تبلیغ عوض شده است. الان با حضور بیل‌بردها در شهر ، پوستر با قطع یک لیستی در حقیقت 70 در 100 کاربرد خودش را تقریبا از دست داده است. یعنی شما پوسترها را وقتی می‌بینید که می‌خواهید بروید فیلم را ببینید. در حقیقت به شیشه سینما می‌بینید که به اعتقاد من ، سردر بیشتر دارد کار می‌کند. سردر بزرگی که آدم‌های سوار اتومبیل را بیشتر می‌تواند جذب بکند ، زودتر دیده می‌شود که آن قطعا باید یک شناسایی با بیل‌بردهایی که قبلا در خیابان‌های دیگر دیدند ، بدهند. پوستر را ، وقتی که بلیت می‌خرند یا پیاده شدند دارند قدم می‌زنند جلوی در سینما می‌بینند. در حقیقت کاربرد پوستر با قدیم بسیار تغییر کرده است. اینست که وجه تبلیغاتی آن را بعد از بیل‌برد و سردر واقع می‌کنم. پس آن وظیفه شناسنامه‌ای‌اش ارجح می‌شود و بیشتر می‌شود به شرطی که دیده شود. متاسفانه باز پوسترها کم دیده می‌شوند. یعنی در شلوغی جلوی سینماها هم که ردیف اینها را می‌زنند به دیوار یا به شیشه سینما یا داخل سالن سینما به دیوار ، در میان تعداد بسیاری از عکس‌ها و پوسترهای دیگر ، این پوستر آن فیلم هم باز خودش را خیلی نمایان نمی‌کند.

وضع کنونی پوسترهای سینما چگونه است؟
ابراهیم حقیقی : اگر دارای پوسترهای بدی هستید ، قطعا بدانید که دارای فیلم‌های بدی هم هستید. من اعتقاد ندارم که یک فیلم خوب ، ممکن است که سوق پیدا کند و برود به طرف پوستر بد داشتن. در حقیقت این یک بیماری است که کالبد را گرفته است. حتی اگر با این وضعیت ، یک پوستر خوب هم بزنید برای این نوع فیلم‌هایی که به در و دیوار است ، دردی را درمان نمی‌کند. جز آنکه فقط به آن فضای هنری ، به آن ساخت واحد هنری پوستر کمک می‌کند که طراح گرافیک بسیار دلخوش می‌شود و آن را می‌فرستد برای بی‌ینال‌های گرافیک جهان و ممکن است که جایزه ببرد. ولی آن پوستر در اینجا کاربردی نخواهد داشت. در هر حال من الان با این گونه‌های پرینت و در حقیقت چاپ‌های دیجیتالی که برای بیل‌بردها اتفاق افتاده و در شهر به قول شما ، ما مکانی برای نصب پوستر نداریم ، اما بیش از اندازه مکان برای بیل‌برد داریم ، چرا که در آنجا ، اقتصاد تبلیغات تجاری است که دارد حکم می‌کند. برای همین تمام دیوارهای دیگر را هم می‌آید و اشغال می‌کند و وقتی که اشغال می‌کند چون ما سوبسید به آن نمی‌دهیم از طریق دولت و نهادها ، می‌رود سراغ کالاهایی که پرفروش هستند. سینما جزو کالاهایی که سود خوبی بدهد ، نیست. اگر می‌توانست باشد ، آن هم می‌توانست اشغال کند این مکان‌ها و دیوارها را از طریق پوستر خود.

چرا تهیه‌کننده در کار طراح گرافیک دخالت می‌کند؟
ابراهیم حقیقی : یک خاطره بسیار شاخص را به شما بگویم در مورد فیلم " زیر پوست شهر " برای خانم بنی اعتماد که خانم گلاب آدینه بازی می‌کرد و نقش یک مادر را داشت که نقش پسرش را آقای فروتن بازی می‌کرد. قطعا من موظف هستم تصویر آن مادر را که تمام بار دراماتیک فیلم به دوش اوست ، تصویر بکنم و نقش او اصلی است. حتی قبل از نقش پسر که درگیر ماجراهایی می‌شود. ولی تمام اتودهایی که من زدم قبول نشد ، در حقیقت پوستری خواستند که چون من انجام ندادم به دیگری دادند و از تصویر دختری که در آن فیلم بود و در حدود بیش از چهار دقیقه او را در فیلم نمی‌بینیم. اما این روی بیل‌بردها رفت. دیگر اینکه بدلیل کم خرج کردن ، بیشتر تهیه‌کننده‌ها به ناگزیر ، برای اینکه همیشه نگران است مبادا این پولش برنگردد و مدام هزینه‌ها را کم می‌کند. طراح گرافیک چون در آن مراحل آخر وارد شده که تهیه‌کننده اصلا پول ندارد. چه اتفاقی می‌افتد؟ همیشه می‌گویند ما یک پوستر می‌خواهیم. تعریف پوستر هم یک قطع 70 در100 سانتی‌متر عمودی است و این طراحی می‌شود. اگر مورد قبول واقع بشود ، تهیه‌کننده یا به خود طراح می‌گوید و معمولا نمی‌گوید و می‌دهد به دیگران ، به کسانی که بیل‌بردها را چاپ می‌کنند و افقی‌اش می‌کنند. در حقیقت لی‌آوت طراح را بهم می‌ریزند ، مخدوش و افقی‌اش می‌کنند و می‌شود بیل‌برد و یا سردر. باز دوباره بخاطر آن بضاعت اندک سرمایه است در ایران.

آیا تبلیغات سینمایی فقط از طریق پوستر انجام می‌شود؟
ابراهیم حقیقی : الان می‌شود به یک مجموعه تصاویر گرافیکی فکر کرد. پوستر را مستقل نکنیم به همان یک لیستی 70 در 100 عمودی. یک کمپین تبلیغاتی باید طراحی شود برای یک فیلم ، که شامل پوستر ، بیل‌برد ، سردر ، تراکت و آگهی روزنامه است. این واحد باید یکپارچه باشد.

اصلی‌ترین مشکل طراحان گرافیک در طراحی پوسترهای سینمایی چیست؟
علی خسروی : یکی از مشکلاتی که معمولا تهیه‌کننده‌ها با گرافیست‌هایشان دارند ، همین است که گرافیست سعی می‌کند برای خودش یک خلاقیت جدید ایجاد بکند و شاید اصلا میل نداشته باشد که مثلا صحنه‌ای از فیلم یا صورت هنرپیشه مرد یا زن را بگذارد ، ولی این موضوع برای تهیه‌کننده مهم است. یعنی پوستری باید باشد که برایش تماشاچی بیاورد و صورت هنرپیشه‌ای باشد که علاقمندان آن صورت را به سینما بکشد. در حالی که یک هنرمند ، می‌خواهد کار خلاقه خودش را انجام بدهد ، حالا جدا از صورت یک هنرپیشه یا صحنه‌ای از فیلم که معمولا به این نوع پوسترها ، می‌گوییم پوستر فیلم‌های متفاوت یا هنری ، که گرافیستش چشم به این ندارد که حتما صورت هنرپیشه را بگذارد یا حتما صحنه‌ای از یک فیلم ، حالا صحنه اکشن و آرام و غیره در آن پوسترش کار بکند و من می‌توانم بهترین نوع پوسترهای سینمایی که در ایران طراحی شده است ، مربوط به مرحوم مرتضی ممیز را اسم ببرم که بسیار کارهای جذاب و خوبی است. اگر گرافیستی موفق بشود با توجه به فضای اقتصادی سینما و خلاقیت خودش یک پلی بین این دو بزند ، به نظرم او بیشتر موفق است که در نتیجه ، کارش رضایت‌بخش‌تر می‌باشد.

تحلیل شما از وضع کنونی پوسترهای سینمایی چیست؟
قباد شیوا : اگر بخواهیم شرایط الان را بگوییم ، الان اصلا ما پوستری که با مغز تماشاچی ارتباط برقرار کند ، نداریم. یعنی الان وقتی تمام پوسترهایی را که در رابطه با فیلم است ، نگاه کنید ، می‌بینید که یک سری تصاویر سطحی از زیبایی‌های یک هنرپیشه دختر یا یک جوان چشم زاغ قشنگ! پوستر فیلم ما فعلا رسیده به اینجا که من البته با تعریفی که از پوستر دارم ، اینها را پوستر نمی‌دانم. اینها را عکس‌های بزرگ می‌بینم چون هیچ پیامی ندارد ، یا اندیشه‌ای را منتقل نمی‌کند. متاسفانه فعلا اینجور است. حالا مقصر کیست ، نمی‌دانم. آنچه مسلم است کارگردان نیست ، تهیه‌کننده‌ها هستند و فکر می‌کنند عکس‌های خوشگل بگذارند ، خوب مردم هم به اشتباه عادت کرده‌اند و این خوراکی است که داده شده به مردم و ما از نقطه نظر فرهنگی ، مخصوصا در پوستر سینما داریم به انحراف می‌رویم.
من در کلاس‌هایی که دارم ، اتفاقا همین سه روز پیش یکی از بچه‌هایی که تازه آمده نام نویسی کرده برای کار آموزش گرافیک ، یواشکی از من می‌پرسید که فلانی! من قرار است یک پوستر فیلم طراحی بکنم ، باید چکار بکنم !؟ من نمی‌خواهم به آن هنرجو توهین بکنم ، ولی آن تهیه‌کننده‌ای که راه نجات خود را در این دیده که از نقطه نظر اقتصادی ، برود بدنبال یک دانشجویی که هنوز ترم اول را تمام نکرده ، ولی خوب چون لابد یا پول به او نمی‌دهند یا مثلا فقط چیزی هزینه‌اش را می‌دهد. یعنی به آنجا رسیده است و به عقیده من ، این یک ضایعه فرهنگی است و ما می‌دانیم که پوسترهای فیلم به اقصی نقاط ایران می‌رود و این می‌تواند خیلی فرهنگ‌ساز باشد.

نحوه سفارش پوستر فیلم چگونه است؟
قباد شیوا : اینجا وقتی فیلم مونتاژ می‌شود و می‌روند مجوز بگیرند ، یکدفعه یادشان می‌افتد که خوب است یک پوستر داشته باشیم. مثلا یادم هست که چند سال پیش ، به من زنگ زدند که آقای شیوا ما یک فیلمی داریم ، پوستر می‌خواهیم! من می‌گفتم خوب با کمال میل ، اما من کجا بیایم فیلم را ببینم؟ می‌گفت فیلم هم می‌خواهید ببینید؟ من می‌گفتم کمترین اطلاعات من اینست که حداقل ، فیلم را ببینم. بعد می‌گفت در ساختمان پلاسکو ، کسانی هستند که تلفنی هم انجام می‌دهند. یعنی فرض کنیم یک کاتالوگ از پوسترهای بازاری دنیا دارند و آنها فقط جای هنرپیشه‌هایش را عوض می‌کنند. عین اینهایی که کارت ویزیت درست می‌کنند. اینها برمی‌دارند فقط اسم‌ها را عوض می‌کنند. یک چنین سیستم‌هایی در سینما ایران رایج بوده که یک کتاب‌هایی است که این پوسترها را چاپ می‌کند. خوب اینها همان کمپوزیسیون و همه اینها را برمی‌دارند ، دوبله به فارسی‌اش می‌کنند. عکس هنرپیشه فرنگی را برمی‌دارند و بجای آن عکس هنرپیشه ایرانی را می‌گذارند. یعنی کار پوسترسازی فعلا به این مساله رسیده است.

درباره پوسترهای سینمایی که طراحی کرده‌اید ، صحبت کنید.
قباد شیوا : در واقع برنامه شما رادیویی است و نمی‌توانیم تصویر نشان دهیم. ولی مثلا این پوستر فیلم" مجسمه " ، کارگردانش چند ماه قبلش می‌گفت شیوا دارم یک فیلم می‌سازم ، پوسترش را تو بایستی بکشی و من یک وقت‌هایی می‌رفتم سرصحنه و تازه بعد از مونتاژ هم می‌نشستم فیلم را می‌دیدم و با کاگردان صحبت می‌کردم تا بتوانم عصاره و روحیه سناریو را با بیان گرافیکی بیاورم. صرفا عکس هنرپیشه باشد که حالا ابرویش را بالا یا پایین داده یا بعضا دارد گریه می‌کند ، نیست. آن هم از نقطه نظر طراحی که برای هنر گرافیک و اندیشه مردمش ارزش قائل است. یا این " آن سوی آتش " که خلاصه سناریو در این تصویر آمده است. خوب این تصویر را اتود کردم ، رنگ گذاشتم چند دفعه ، رنگ‌ها یک جاهایی جواب نداده ، تا شده این. یا نمی‌دانم پوستری که برای " کشتی آنجلیکا " طراحی کردم. می‌بینید که اصلا عکس هنرپیشه در پوستر نیست ، ولی دینامیزم و فشرده سناریو و فکری که براساس آن ، فیلم ساخته می‌شود ، بصورت گرافیک اینجاست. خوب هر کسی هم که نگاه بکند ، از جلویش رد نمی‌شود. یک چهره زنی که نگاه می‌کنند یا خوشگل است یا خوشگل نیست ، رد می شوند اما وقتی که با یک چنین چیزی مواجه می‌شوند ، این پوستر شروع می‌کند دیالوگ برقرار کردن. نبایستی پوسترهای فرهنگی ، نشخوار شده و جویده شده باشد. بایستی بیننده را وقتی که نگاهش می‌کند ، شروع کند با آن به ارتباط برقرار کردن که این چیست؟ آن چیزی که عرض کردم یک پوستر موفق آنست که با مغز مردم سر و کار داشته باشد نه تنها با چشم.

نظر شما بعنوان یک تهیه‌کننده درباره پوستر فیلم چیست؟
علیرضا شجاع‌نوری : پوستر در حال حاضر به عنوان یک ابزاری است در دست تهیه‌کننده برای اینکه مخاطب را دعوت کند به دیدن آن فیلم. من حالا در پرانتز باید عرض کنم ، همین الان که دارم فکر می‌کنم راجع به پوستر به عنوان یک تهیه‌کننده ، به یادم می‌آید در سال‌های پیش که در بخش بین‌المللی فارابی مسوولیت داشتم و آن موقع هم پوستر سفارش می‌دادیم و اتفاقا تمام پوسترهایی که آن سال‌ها سفارش می‌دادیم ، یعنی همیشه برندگان جشنواره فجر و برندگان سیمرغ بلورین ، از بین پوسترهایی بود که ما سفارش می‌دادیم ، الان یک صحبت‌هایی در ذهنم می‌آید ، بعد فکر می‌کنم چرا این فرق‌ها بوجود می‌آید؟ می‌بینم بخاطر اینست که ما مخاطب‌مان را هم داریم در نظر می‌گیریم. الان برای پوسترسازی بعضا از الگوهای غیر ایرانی یا از الگوهای فیلم‌های مشابهی که در خارج ساخته شده ، استفاده می‌کنیم. اینها شاید آن کاربرد را بعضا نداشته باشد ، بخاطر اینکه جامعه ما فرق می‌کند با یک جامعه غربی که آن پوستر برایش ساخته شده است. یعنی ما برای سفارش دادن یک پوستر و برای طراحی یک پوستر ، باید ضمن اینکه تمام مشخصات قبلی را رعایت کنیم و زیبایی‌شناسی‌اش را هم در کنارش داشته باشیم ، باید مخاطب‌مان را هم بدانیم و ببینیم که چگونه باید با مخاطب اینجایی ارتباط برقرار کند.

شما خودتان با طراح گرافیک چگونه برخورد می‌کنید؟
علیرضا شجاع‌نوری : اصولا با آن هنرمندی که می‌خواهد طرح را بزند ، خیلی دوست دارم تعامل بکنم و با هم‌فکری هم به یک نتیجه ثالثی برسیم. من کسانی را که پوستر می‌سازند به دو دسته تقسیم می‌کنم. برخی تکنیسین و برخی هنرمند هستند که اجرا هم می‌کنند. وقتی من با آن تیپ هنرمند برخورد می‌کنم ، خوب سعی می‌کنم از هنر او هم استفاده کنم. اگر من این توانایی را داشته باشم که هنر آن را هم متبلور کنم در کاری که دارد انجام می‌شود و بتوانم به نظر خودم هم نزدیک بشوم ، خوب موفق شده‌ام. ولی در غیر آنصورت اگر بگویم من یک پوستری می‌خواهم اینجوری و آنجوری باشد ، خوب هستند تکنیسین‌هایی که ضمن احترام متقابل ، این کار را انجام می‌دهند و می‌توانیم با آنها کار کنیم. ولی وقتی با یک هنرمند گرافیست صحبت می‌کنم او هم انتظار دارد و آماده است برای این تعامل. یعنی من نظراتم را می‌گویم و او هم نظراتش را می‌گوید ، اتود می‌کند ، بعد راجع به آن صحبت می‌کنیم و بعد می‌رسیم به یک درجه دیگر. منتها امروزه متاسفانه زیاد کیفیت هنری کار برایش وقت گذاشته نمی‌شود. بخاطر اینکه فضای ارزش ، فضای آنچنان نیست.

وضع کنونی چطور است؟
علیرضا شجاع‌نوری : به نظر من گرافیک و طراحی پوستر ، یک مظلومیتی را دارد طی می‌کند و صدایش هم درنمی‌آید و همین طوری دارد به جلو می‌رود. یعنی الان دیگر آنچنان نسبت به کار هنری یک هنرمند گرافیست ، تامل نمی‌شود. به همین خاطر پوسترهایمان هم محصول آن هستند و مخاطبی هم که آنها را می‌بیند ، محصول آن است. یعنی همه در یک مظلومیتی که همه در آن مقصریم و همه در آن شریکیم ، داریم از این مظلومیت بهره‌مند می‌شویم و می‌رویم جلو. در پرانتز بگویم که الان در هر جایی شما می‌توانید یکی از این نرم‌افزارها را پیدا کنید و با تصویرتان کلنجار بروید ، بالاخره فرم‌های مختلف از آن تصویر پیدا کنید. به عبارت دیگر یک مظلومیت دیگر هم که حالا هنر دارد ، در بخش گرافیک هم همین طورست. اینست که تقریبا همه گرافیست‌اند مگر اینکه عکس آن ثابت شود.

تعریف شما از پوستر چیست؟
پوستر یک رسانه و ابزار برای اطلاع‌رسانی است. طبق تعریفی که در دیکشنری‌ها آمده ، پوستر یک صفحه‌ایست که بر روی دیوار نصب می‌شود ، ماموریتی برای اطلاع‌رسانی دارد ، آگاهی می‌دهد و مطلبی را می‌رساند. در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم  نیازهای اجتماعی و فرهنگی ایجاب می‌کرد که یک چنین ابزاری بوجود بیاید. در نتیجه می‌توانیم بگوییم پوستر ، بدنبال رفع نیازهای جامعه به مدد کار تبادل اطلاعات در سطح جامعه آمد. اگر تاریخ را نگاه کنیم ، می‌بینیم که درفاصله جنگ اول و دوم جهانی ، نقش پوستر در تبلیغات جنگ خیلی شاخص و قابل تامل است. در آلمان ، در تبلیغات سیاسی که منجر به روی کار َآمدن نازی‌ها شد ، نقش پوستر انکار کردنی نیست. زمان جنگ هم غیر از رسانه‌های دیگر مثل رادیو ، پوستر در  تهیج و تشویق مردم نقش مهمی داشت و اطلاع‌رسانی خیلی موثری در مسائل مربوط به جنگ داشت. در کتاب‌های تاریخ پوستر هم می‌بینید که این رسانه در زمان جنگ چه ابزار قدرتمندی بوده است. بعد از جنگ هم نقش پوستر در بخش‌های سازندگی و اقتصادی و . . . دیده می‌شود و می‌بینیم که در تبلیغات تجاری و فرهنگی جایگاه مشخصی پیدا می‌کند. پوستر خبر می‌دهد ، آگاه می‌کند ، کالا را می‌فروشد ، مردم را به شرکت در مسائل اجتماعی ترغیب می‌کند و مطالب دیگر.

 

تعریفی که از پوستر ارائه می‌کنید مربوط به زمانی است که رسانه پوستر ، رقبایی مثل تلویزیون ، اینترنت و . . . را نداشت. فکر نمی‌کنید دامنه فعالیت‌های پوستر کم شده باشد؟
درست است که الان با آمدن رسانه‌های جدید ، محدوده فعالیت پوستر کمتر شده ، اما اگر تخصصی‌تر به قضیه نگاه کنیم ، می‌بینیم  که جایگاه پوستر خاص‌تر شده است ، نه اینکه بگوییم کاملا محدود شده است. یعنی یک جایگاهی دارد که رسانه‌های دیگری با آن شرایط نمی‌توانند این کار را انجام بدهند. بنابراین پوستر یکی از حلقه‌های بهم پیوسته رسانه‌هاست. این حلقه‌ها تعدادشان اضافه شده ، برای اینکه گردش اطلاعات با سهولت انجام شود. بنابراین می‌توانیم با تعاریف خاص جایگاه پوستر را دریک برنامه‌ریزی کلان مشخص کنیم. من اعتقاد ندارم محدود شده بلکه جایش کمی تنگ شده است. اما توانسته زبان خودش را رساتر کند و کیفیت بیان تصویریش را کاملا متفاوت کند ، آنهم در جایی که رسانه‌های دیگر نمی‌توانند حضور داشته باشند.

 

منظورتان اینست که الان لاین (line) خودش را پیدا کرده است؟
بله ، لاین خودش را پیدا کرده و جایگاه خاص خودش را دارد. به نظر من نه تنها ارزش و اعتبار خودش را حفظ کرده ، بلکه اهمیتش هم بیشتر شده است. به این دلیل که حالا باید با دقت بیشتری  طراحی شود. در رسانه‌های دیگر یک خلایی وجود دارد که پوستر می‌تواند آن را پر کند.

 

در این میان جایگاه پوسترهای فرهنگی کجاست؟
وقتی صحبت مسائل فرهنگی می‌شود ، مسلما عناصری که در تشکیل پوستر ، هم نوشتاری و هم تصویری ، مشارکت دارند ابزاری هستند برای ارسال پیام ، که این البته با یک پوستر تجاری متفاوت خواهد بود. ظرف یکی است ، اما آنچه که در داخل این ظرف می‌ریزیم ، تفاوت را ایجاد خواهد کرد. این بستگی به موضوع دارد و موضوع تعیین می‌کند که چه لحنی باید داشته باشیم ، شرایط رنگی چگونه است و . . . من فکر می‌کنم در پوستر فرهنگی بیشتر درگیر عمق  می‌شویم و این عمق ، نقش اساسی در ارکان یک پوستر فرهنگی به عهده دارد و پیدا کردن عمق ، کار را مشکل‌تر خواهد کرد. بنابراین به نظر من تفاوت در محتواست که شرایطش را هم باید با ابزار خاص خودش به کار ببریم.

 

عمق معنا و مفهوم یا تصویر و فرم؟
منظور من عمق معناست. البته نمی‌توانیم بگوییم که در پیام‌های تجاری نیاز به عمق معنا نداریم ، اما در بخش فرهنگی به هر حال درگیر موضوعاتی می‌شویم که ناچاریم عمقی‌تر فکر کنیم. فرض کنید پوستر تاتر ، طراحی‌اش پیچیده‌تر است از یک پوستری که برای یک کالای تجاری طراحی می‌کنید. آنجا مجبورید که مطالعه دقیق‌تر و عمیق‌تری راجع به مسائل انجام دهید و در بخش تجاری ، نوع مطالب عوض می‌شود و شرایطش به گونه‌ای دیگر است که من فکر می‌کنم در بخش فرهنگی مشکل‌تر است.

 

یعنی در پوستر فرهنگی ارتباط با مخاطب دیرتر برقرار می‌شود ، چرا که مخاطب باید به آن عمق برسد؟
بله ، ممکن است که در پوستر با زبان استعاره صحبت کنیم ، یا با ابهام و اشاره صحبت کنیم. برای اینکه می‌خواهیم به ابعاد دیگری در معنا برسیم.

 

پوسترهای تبلیغاتی چطور؟
من نمی‌خواهم اینها را مقابل هم بگذارم و یکی را ارزشی بدهم که دیگری ارزش کمتری دارد. پوستر تبلیغاتی می‌تواند در جامعه  موقعیت مناسب و ممتازی برای طراح به وجود بیاورد. چرا که گستره مخاطبانش در جامعه خیلی بیشتر است. یعنی در یک پوستر تبلیغاتی با تعداد زیادی مخاطب سر و کار داریم و ارتباط پیدا می‌کنیم. این فرصت مناسبی است که بتوانیم فرهنگ‌سازی کنیم. به اصطلاح ارتقا سواد بصری جامعه را که برای طراحان گرافیک یک تعهد محسوب می‌شود ، در بخش کارهای تبلیغاتی بهتر می‌شود عمل کرد. چون در کارهای فرهنگی ممکن است مخاطبان خاص داشته باشیم ، اما یک پوستر تبلیغاتی مصرف روزانه دارد. هزاران نفر  که با آن سر و کار پیدا می‌کنند. این چیزی است که کمتر به آن پرداخته‌ایم. برای اینکه سفارش‌دهنده‌های ما در بخش‌های بزرگ اقتصادی ، برایش اهمیت قائل نیست و به عواقبش واقف نیست. کمتر می‌دانند که در این موقعیت چقدر می‌توانند فرهنگ‌ساز باشند. بنابراین بخش تبلیغات از لحاظ فرهنگ‌سازی بااهمیت است، یعنی یک پوستر تبلیغاتی به شرطی که درست کار شده باشد می‌تواند اثر فرهنگی مناسبی داشته باشد.

 

جایگاه پوسترهای اجتماعی ، به لحاظ حیطه مخاطبان چگونه است؟
اگر رویدادهای اجتماعی مثل انتخابات را در نظر بگیرید ، می‌بینید که در بعد از انقلاب ، نمود خیلی بارزی در فعالیت‌های اجتماعی داشته است ، اما متأسفانه در طراحی پوسترهای انتخاباتی‌مان موفق نشده‌ایم از این موقعیت ممتاز خوب استفاده کنیم. این رویدادهای اجتماعی فرصت مناسبی است که مسائلی را به مخاطبان گسترده انتقال دهیم. این فقط معرفی یک نفر به یک گروه کثیر نیست ، بلکه حتی انتخاب یک فونت مناسب در این پوسترها هم می‌تواند از لحاظ جنبه آموزشی ، برای همه مخاطبان موثر باشد. ویژگی خاص بومی و منطقه‌ای که در آن هستیم ، نمود داشته باشد ، کمک کند و آموزش دهد. پوسترهای اجتماعی پوسترهایی هستند که برد زیادی دارند ، ابزار مناسبی است و می‌بینیم که در مقاطع و شرایط خاص ، اثرات فراوانی به عنوان یک رسانه داشته است. تجربه ثابت کرده اگر در این موارد کار را به کاردان بسپاریم ، موفقیت آن پوستر صدچندان خواهد شد.

 

برخی معتقدند پوسترهای اجتماعی ، بیشتر احساسی عمل می‌کنند تا علمی و منطقی. بطور مثال حادثه بم ، تحریک و تشویق عواطف انسانی ، موثرتر از بیان دلایل علمی بود. نظر شما چیست؟
ببینید در امدادرسانی یک فاجعه‌ای مثل بم ، می‌توانستیم پوسترهایی داشته باشیم تا بجای اینکه احساساتی عمل کنند ، واقعیتی را بگوید که مخاطب را تکان بدهند. پوسترهای اجتماعی هم اگر با بیان قوی ، درست و منطقی توأم باشند می‌توانند اثرات شگرفی داشته باشند. فراموش نکنیم شکستی که امریکایی‌ها در ویتنام خوردند ، از طریق تصاویری بود که دنیا را تکان داد. از عکس‌هایی که عکاسان آزاد از جنگ ویتنام گرفتند. یک کار اجتماعی بود. این عکس‌ها نقش مهمی در شکست امریکا در ویتنام داشت. در آن واقعه تصویر به مدد واقعیت‌ها آمد تا چهره جنگ ویتنام را به مردم نشان بدهد. چون رسانه‌ها خبرهایی را منتشر می‌کردند که از فیلتر قدرت‌ها رد می‌شد ، اما عکاسان آزاد واقعیت‌ها را با عکس‌هایشان منتشر کردند. بنابراین آنجا احساساتی عمل نکردند و توانستند جامعه جهانی را تکان بدهند که جنگ و تجاوز کار صحیحی نیست. در آن زمان یادم هست تصاویری که منتشر شد خیلی مؤثر بود در آگاه کردن جامعه جهانی از واقعیت‌ها.

 

شما از کدام منظر پوسترهای سینمایی را ارزیابی می‌کنید؟ نگاه آرتیستی که بوسیله یان لنیکا و هم‌نسلانش در لهستان باب شد ، یا دیدگاهی که معتقد است پوستر باید گیشه سینما را پرکند؟
در مورد پوسترهای سینمایی ، با دیدگاههای مختلفی مواجهیم. دیدگاه کارگردان ، تهیه‌کننده و دیدگاه طراح گرافیک. هر کدام با هدف خاصی که در پیش دارند به این موضوع نگاه کردند. این که شما یان لنیکا را مثال زدید ، برای اینکه آنها دیدگاه فرهنگی خاصی را در یک موقعیت زمانی ، در کشورشان حاکم کردند. پوسترهای سینمایی‌شان هم نتیجه آن دیدگاه خاص بود. در لهستان برای تولیدات سینمایی که وارد کشورشان می‌شد ، قانونی را وضع کردند ، آن هم اینکه مواد تبلیغاتی‌اش را خودشان طراحی کنند که این منجر شد به تولید کارهای خوب. به همین خاطر هر فیلمی که از آمریکا می‌آمد ‌، یک طراح لهستانی برایش پوستر طراحی می‌کرد. حتی فیلم‌های سطحی. البته یک تهیه‌کننده خوب همیشه به طراحان موفق و مطرح اجازه فعالیت می‌دهد. مثلا کسی مثل سائول باس که تیتراژ کار می‌کند به دعوت یک تهیه‌کننده می‌آید و بعد یک مرتبه تیتراژ را دگرگون می‌کند و از یک شناسنامه خیلی ساده به یک بخش جدانشدنی از فیلم تبدیل می‌شود. حتی کارش در موفقیت یک فیلم سهیم شود. اما در سرجمع قضیه ، به نظر من پوستر سینمایی باید بتواند حق مطلب را ادا کند. از لحاظ اینکه درست و صحیح به بیننده‌اش آگاهی بدهد.

عنی از پوستر و تیتراژ بتوان فضای فیلم را حدس زد؟
بله ، همین‌طور است. اما الان می‌بینیم که اکثرا با استفاده از عکس یک هنر پیشه می‌خواهند توجه‌ها را به طرف فیلم جلب کنند. اینها به فیلم ضربه می‌زند و اعتماد را از بین می‌برد. پوستر سینمایی موقعیت خوبی است تا طراح بتواند محتوای فیلم را با بیان بسیار ساده و رسا به بیننده منتقل کند.

تا چند سال قبل تمام روزنامه های ایران یک یا دو رنگ بودند و فقط در بعضی جشن های بزرگ و ایام ویژه صفحات تمام رنگی منتشر می کردند. در آن روزها رنگ دوم غالبا قرمز بود که در آگهی ها به شعار یا تیتر یا کادر آگهی داده می شد و بیشتر عوامل بصری آگهی به رنگ سیاه ارائه می گشت به طوریکه در مجموع، ترکیب سیاهی ها و قرمزی ها مناسب و معقول باشد.

اکنون اکثر روزنامه ها تمام رنگی هستند ولی باید توجه داشت که جنس کاغذ و شرایط فنی تولید روزنامه به مرغوبیت مجلات رنگی نیست و در طراحی آگهی روزنامه ای هنگام انتخاب رنگ ها این موضوع را باید در نظر داشت.

از رنگ باید به موقع و صحیح استفاده کرد و رنگ باید با ویژگی کلی موضوع هماهنگ باشد؛ برای مثال بهتر است در تبلیغ اسباب بازی از رنگ های شاد و درخشان استفاده شود.  

توجه به تاثیرات روانی رنگ ها و ارتباط و همخوانی آنها با موضوع تبلیغ هنگام انتخاب رنگ غالب در یک آگهی بسیار مهم است. بعنوان مثال برای تبلیغ محصولات آرایشی بهداشتی مثل صابون قطعا استفاده از رنگ هایی با شدت رنگی زیاد مثل بنفش خالص یا قرمز تند در سطح پوشاننده و نسبتا وسیع در آگهی مربوطه تاثیر نامطلوب و ناموفقی به همراه دارد. انتخاب یک رنگ غالب مناسب در تبلیغ کالا می تواند باعث شود بیننده قبل از دیدن جزئیات تصویری کالا به طور دقیق یا تقریبی با کالا آشنا شود.

در آگهی های رنگی وقتی تصویر کالا یا بسته بندی آن در اندازه های نه چندان کوچک ارائه می شود رنگ کالا یا بسته بندی آن می تواند کلید انتخاب سایر رنگ ها باشد. یعنی بقیه رنگ ها مانند رنگ زمینه، رنگ شعار یا تیتر، رنگ نوشته های ریز، رنگ شکل های احتمالی استفاده شده در طرح به گونه ای انتخاب می شوند که با رنگ محصول که در اختیار طراح نیست، مجموعه مناسبی را به وجود آورند.

فراموش نکنیم که با استفاده از رنگ در یک آگهی، صرفا به دنبال ایجاد جذابیت بصری نیستیم چون در آن صورت می توان از رنگ تند و موثری بدون توجه به ماهیت تبلیغ استفاده کرد. گرچه این روش چشم خواننده یا بیننده را برای مدتی اندک مشغول می کند اما موفقیت تبلیغ و یا تعمق بیننده را تضمین نمی نماید. بیننده تبلیغ نباید احساس کند که فریب خورده است.

صفحه آرایی مجله اگر چه کاری ذوقی و احساسی است،ولی قانونها و دستورالعملهای تدوین شده و مشخصی  دارد.  به طور طبیعی در پس هر یک  از این  دستورالعملها، استدلاهای حسی، منطقی و تجربی نهفته است.

از زمانی که صفحه آرایی در نشریه ها  مورد توجه قرار گرفت، اختلاف بین  روزنامه و مجله- که تا آن زمان  یکی بود – آشکار شد. به عبارتی صفحه آرایی (لی آوت)،جریان طرح ریز و الگوی بصری مجله شد. صفحه آرایی مجله ها و روزنامه ها گرچه در بعضی موارد  و جوه اشتراکی دارند ولی معممولا ویژگی و خصوصیت های صفحه آرایی مجله با روزنامه  متفاوت است.

مجله چیست؟

در عرف مطبوعات، هرگاه ترتیب انتشار نشریه ای حداکثر ماهی یک بار باشد، برآن نشریه، عنوان «مجله » می گذارند. قطع، تعداد صفحه ها، ترکیب موضوعی مطالب و حتی نوع ماشین چاپی که مورد استفاده قرار می گیرد، از جمله مواردی است که تفاوت میان ترکیب  ظاهری مجله روزنامه را میتوان تشخیص داد.

مجله مجموعه ای زا مطالبی است که به طور مرتب با فاصله های معین زمانی منتشر می شود؛ مطالبی  که درباره  یک یا چند موضوع  مختلف می باشند. کلمه Magazine به معنای بازار یا انبار اجناس گوناگون است. اما خریدار مجله تمام اجناس را یکجا خریداری می کند و از میان  اجناس، آنچه را که مورد توجه اوست. بهره برداری می کند و آنگاه به انتظار شماره بعد می ماند.

بنابراین  تعریف قانونی مجله  بدین قرار است : «مجله، نشریه ای  است که برای روشن کردن افکار مردم در زمینه های مختلف اجتماعی، سیاسی، علمی، فنی یا  ادبی و ترقی دادن  سطح معلومات مردم و نشر اخبار و اطلاعات و مطالب  عام المنفعه  و انتقاد و اصلاح اندیشه  در امور عمومی، به طور منظم و در زمان معینی منتشر می شود». اولین  ارزش و اهمیت مجله، ظاهر آن، مانند : عکسهای رنگی، کیفیت  کاغذ، تصویر پردازی استادانه و استفاده از رنگ و.... است که کل این مجموعه در صفحه آرایی گنجانده  می شود. لی آوت یا صفحه آرایی  عبارت است از طرح ریزی برای  یک صفحه یا گروهی از صفحه ها ؛ اما در اصطلاح به اگلوی  نهایی صفحه های چاپ شده نیز لی آوت گفته می شود. از طرفی لی آوت وسیله ای برای ارائه  اطلاعات نویسنده در انواع شکلها از قبیل متن، تصویر یا ترکیب متن  و تصویر و سایر عوامل  نمایش دهنده است.

عناصری در صفحه آرایی  به کار گرفته  می شوند که  کار برد هر کدام از آنها  پیرو اصول و قواعد مخصوصی است، هر چند که در مجموع ذوق سلیقه هنرمند  نقش غیرقابل  انکاری در صفحه آرایی تخصصی و جذاب دارد. نام مجله،  قطع،  رنگ، عکس،  طراحی صفحه ها، تیتر و سوتیتر، ستون بندی و انتخاب  حروف،  از جمله عناصر مهم  صفحه آرایی یک مجله  به شمار می روند.

نام مجله 
نام مجله، یک علامت تجاری یا نشانه است. نام،باید  مشخص، چشمگیر و به آسانی قابل شناسایی  و در عین حال  جالب باشد،  نام، معمولا  در بالای جلد چاپ می شود  و سه اصل ظاهر خوشایند، درک آسان و جذابیت  بصری باید در آن رعایت شود. عنوان  مجله بهتر است طراحی شود تا اینکه  حروفچینی شود.

قطع مجله
قطع مجله معمولا کوچکتر از روزنامه است و انتخاب  آن با توجه به اندازه کاغذ معیار به منظور صرفه جویی و اجتناب  و از دور ریختن کناره  های بیشتر است. یکی از دلایل  اصلی تغییرناگهانی «قطع» بوده است. چند اصل مهم  وجود دارد  که در انتخاب  قطع می باید رعایت شود:

   - سهولت  و راحتی برای درست گرفتن؛

   - تناسب بین  اندازه و محتوای مجله.

مثلا  عرف قطع  مجله های کودکان در ایران 21* 5/16 سانتیمتر است و قطعهای بزرگتر چندان رواج نداشته است. محدودیت  فنی از لحاظ اندازه معیار در دستگاههای چاپ نیز گاه تعیین کننده قطع مجله است. نگاهی به تاریخ  مجله های ایران نشان می دهد که قطع مجله های عمومی  معمولا  بزرگتر از مجله های تخصصی بوده است.

روی جلد

عنصر بعدی که نظر مخاطب و خواننده را به خود جلب می کند، روی جلد است. چند عامل، طرح ظاهر و روی جلد مجله را تعیین می کند. اما تمامی این عاملها به عنوان  عملهای معیار پذیرفته نشده است. عوامل مزبور به قرار زیر است:

الف : تخصصی یا عمومی بودن مجله؛

ب. عوامل فرهنگی، مثل هدف جلب خواننده به منظور بالا بردن تیراژ تاحد سقوط به سلیقه توده ها و ارزشهای غلط خوانندگان و پیروی از چریانهای نادرست فرهنگی که می تواند روی ظاهر (روی جلد) مجله اثر بگذارد. مثلا در رژیم گذشته تصویر زنان بویژه هنر پیشه های خارجی و داخلی، به عنوان تصویر روی جلد، معرف یک جریان فرهنگی به عنوان یکی از لوازم فرهنگ مصرفی بود؛

ج : مخاطبان خاص،عامل دیگری است که ترکیب و ظاهر روی جلد را تعیین می کند. چنانکه تصویرهای روی جلد مجله های کودکان با مجله های ورزشی کاملا متفاوت است؛

د. حوادث، تنشها و دگرگونیهای اقتصادی،سیاسی  و اجتماعی که باعث دگرگونیهای  عمده در جامعه می شود،  نیز به صورت  مقطعی بر روی جلد ها اثر می گذاشته است  و مثلا تصویر های روی جلد مجله ها در سالهای 33- 1331 با مضمونهایی سیاسی به صورت عکس  و موتثاژ عکس  ( شخصیتها ی سیاسی )  فراوان  دیده می شود.

روی جلد مجله باید در خور شخصیت  و محتوای مجله باشد، درعین حال،  ضروری است که روی جلد توجه مخاطب را جلب کند ومیل به ورق زدن  و توجه به محتوا را در وی برانگیزد. تصویر پرداز ی روی جلد  می تواند تمونه ای انتخابی از محتوای داخلی مجله باشد که  در این صورت، خواننده  را به درون  مجله راهنمایی می کند. چند عامل  زیر را می توان به عنوان عامل  موثر در موفقیت روی جلد مطرح ساخت.

·    طرح و تصویر پردازی در هر شماره، تنوع کافی را داشته است.

·    طرح روی جلد عجیب، و نا آشنایی آن با ذهن،  تا حدود زیادی  به موفقیت مجله کمک می کند، مشروط بر اینکه میزان این عجیب بودن به حد ی نباشد که تماشاگر را دلزده کند، بلکه  باید چنان باشد که، خواننده را مجبور به کنجکاوی کند. همچنین در طراحی روی جلد  به چند سوال باید پاسخ داد.

 آیا  کاغذ روی جلد از جنس شمیز، یا کاغذ عالی انتخاب شده است؟

 مجله در چه مکاین برای فروش عرضه خواهد شد؟

 مجله برای چه گروهی  منتشر می شود؟

تصویر شخصیتهایی که برروی جلد به کار گرفته می شوند، باید به گونه ای  انتخاب شود  که زاویه نگاه تصویر به درون مجله باشد. علاوه بر این تصویر ها باید آن چنان بر روی جلد به کار روند که سنگینی تصویر حتما در پایین صفحه قرار گیرد. در هر صورت، رابطه ترکیب تیتر ( تیتر ی که از مطالب داخل برای روی جلد برگیزده شده ) و تصویر روی جلد حتما رعایت شود و چنان نباشد که  با یکدیگر بیگانه باشند. عکس در بسیاری از موارد، به خودی خود، ارزش پیام رسانی دارد؛  در حالی که ممکن است پیام یا خبری را تکمیل کند و گاه به جای پیام با خبر بنشیند.

عکس، خواننده را به طور مستقیم  در کوران حوادث قرار می دهد و در عین حال، او را سرگرم نیز میکند. عکسهایی که در مجله ها چاپ می شوند، چهار نوع هستند:

  1- عکسهای منفرد با تیتر و شرح عکس جداگانه؛

  2- عکسهای منفرد، داخل یک متن و خبر؛

  3- عکسهای پی درپی (ماننده باندهای تصویری)؛

  4- عکسهای مونتاژ.

هر عکس یا تصویر دارای زاویه  دید مخصوصی است. این زاویه، مسلط به  نقطه ای است که تصویر به آن نگاه می کند. اگر تصویری به سمت چپ نگاه کند، عمل پیاده کردن آن را در سمت راست صفحه است. در مورد تصویرهای اشخاصی که دارای  زاویه دید خنثی نیستند.  یعنی به یکی از سمتهای راست، یا چپ تمایل دارند. باید دقت شود که تاحد ممکن، آنهایی انتخاب شوند که زایه دید به سمت داخل مجله باشد،  در انتخاب عکس برای مجله  چند اصل را باید مورد توجه قرار داد:

    آیا  عکس ارزش خبری دارد و می تواند قدرت تجسم را در بیننده تقویت کند؟

    آیا عکس ارزش هنری دارد؟

    آیا عکس اختصاصی است؟

طراحی صفحه
طراحی صفحه این چند وظیفه اساسی را در مجله عهده دار است.

اطلاع می دهد، توجه را جلب می کند؛  سرگرم می کند،؛ و آگاه می سازد. طراحی صفحه  در واقع ترکیبی است که از تصویر؛ حروف، رنگ و.. به خود می آید. در طراحی مجله (جز روی جلد) باقی صفحه ها، به صورت زوج هستند.  و بیننده همواره دو صفحه را با هم می بیند. بنابراین  هیچ صفحه ای بدون در نظر گرفتن صفحه مقابل خود نباید صفحه آرایی شود. در صفحه آرایی یک صفحه گسترده هموراه لازم است که برحاشیه بین دو صفحه  غلبه شود. دو صفحه  روبرو را می توان با عواملی مانند نوع حروف، تصویر پردازی، رنگ، فضای سفید، حروفچینی، کادر، و یا ترکیبی  از تمامی این عوامل به هم ربط داد. از جمله عوامل مهمی که دو صفحه را به هم مربوط می سازد. عکس افقی است که حاشیه بین  دو صفحه را از بین می برد.

برای مشخص کردن  دو موضوع مختلف از یکدیگر در یک شماره مجله، می توان از  دو آرایش ستونی متفاوت استفاده کرد. طراحی صفحه باید چنان با موضوع هماهنگ باشد که طراح آن را حس کند. در عین حال، سلیقه خواننده را نیز باید در نظر داشت. باید توجه داشت که طراحی  صفحه ها یک هنر و کار عملی است. یعنی تنها برای به وجود آوردن یک کار هنری نیست بلکه نتایج عملی آن نیز در طرح دخالت دارد.

رنگ
رنگ، عنصر بسیار موثری را مجله است و عکس العملهای آنی را در مخاطب ایجاد می کند. تاثیر رنگ آمیزی جالب روی جلد، بیشتر از تیترهای هیجان انگیز است.زیرا رنگ آمیزی در زمانی کوتاه  دیده می شود، در حالی که تیتر جالب را باید اول دید. بعد خواند و در مرحله سوم آن را فهمید، و درک کرد. بهترین رنگها برای روی جلد رنگهای کنتراست (متقابل) است و درحالی که برای ایجاد یک فضای جالب، برای آسان  خواندن، لازم است  از رنگهای هارومونیزه (هماهنگ) و تنالیته استفاده کرد.رنگ حروف متن، باید کاملا سیاه چاپ شود، چون چاپ سیاه  حروف (بویژه حروف خیلی ریز)، اغلب خاکستری  به نظر می رسند.

استفاده از چاپ حروف رنگی برروی متن تصویر، دقیقا باید با توجه به رنگ اصلی تصویر متن صورت گیرد. یعنی اگر رنگ در تصویر متن نارنجی است بهترین  نوع رنگ  حروف چاپ شده روی این تصویر آبی است.

تیتر وسوتیتر
تیتر باعث تمرکز  خواننده بر روی موضوعی خاص می شود، و میتواند با حروف و صفحه آرایی مناسب  خواننده را جذب کند. تیتر در عین حال، خواننده را به سرعت با موضوع مربوط می کند. کاربرد تیتر در مجله  مانند تصویر پردازی است. یعنی نوع آرایش و اندازه حروف تیتر باید برای موضوعی که شرح می دهد مناسب باشد.

در مجله ها معمولا از تیتر های کوتاهتر استفاده می شود. در حقیقت یک تیتر ده حروفی در مجله، کمی غیر عادی است واندازه حروف تیتر باید آنقدر بزرگ باشد که توجه خواننده را به خود جلب کند. همچنین فضای سفید زیاد و مناسبی در اطراف صفحه باید باشد تا با تقابل در صفحه، باعث جلب توجه بیشتر می شود. روشهای متنوعتری از کاربرد تیتر در صفحه رایج است برای انتخاب اندازه تیتر با توجه به اهمیت مطالب یا خبر، چند نکته  را باید در نظر داشت:

الف ـ پهنای تیتر (یک ستونی....) چقدر باشد؟

ب_ تیتر چند سطری باید باشد؟

ج- تعداد حروف تیتر چند است؟ و اندازه آنها در ستونها و سطرها چقدر باید باشد؟

ساده ترین تیتر  یک خطی است. ولی اکثر تیترها طولانیتر از آن هستند که در یک خط جای بگیرند. تیتر ها را معمولا با شکلهای هندسی خاصی در داخل ماکت صفحه قرارمی دهند. تیترها را از نظر تعداد ستون و سطر می توان به تیتر یک ستونی یک سطری، یک ستونی چند سطری، یک سطری سراسری، و چند سطری سراسری تقسیم کرد. شکلهای دیگر آرایش تیتر،  پلکانی، هرم وارونه،  مثلثی، نامساوی و متمرکز، نامساوی  و متمایل به راست و متساوی الاضلاع یا نامساوی  و امثال آن آرایش کرد.

تیتر مجله را می توان در هرجای صفحه به کار برد به شرطی که قدرت کافی برای جلوه در فضای سفید را از نظر اندازه داشته باشد. سوتیتر بعد از تیتر، دومین متنی است که توسط خواننده مطالعه می شود. سوتیتر به لحاظ حروف کوچکتر از تیتر،  ولی بزرگتر از متن  اصلی است و وظیفه آن توسعه  و توضیح ایده  بعد از تیتر است و در قاعده  توجه بیشتر  به پیام یا مطلب را باعث می شود.بنابراین، سوتیتر باید به اندازه کافی بزرگ باشد تا توجه لازم را در متن  مطالب ایجاد کند.

حروف

«حروف» از عناصر مهم دیگری است که در صفحه آرایی مجله باید به آن توجه کرد. مهمترین  مشخصه حروف، اندازه های متفاوت  آنهاست. واحد اندازه گیری حروف «پوینت» می باشد  و هر پوینت، برابر 1/ 72 اینچ است. ریزترین حروف، 4 پوینت و درشت ترین آنها،  84 پوینت است.

اندازه حروف در تیتر، سوتیتر و لید متن  اصلی متفاوت است. معمولا تیتر، بزرگتر از سوتیتر و سوتیتر بزرگتر از متن اصلی ولید مشخصتر از حروف متن هستند. آرایش حروف( متن) در صفحه، در قالب ستون بندی صورت می گیرد. ستون بندی مجله ممکن است دو، سه،  یا حتی چهار ستونی باشد.

تعداد ستونها معمولا به روش و سبک  مجله تنظیم  می شود. ولی اغلب مواقع امکان انتخاب و جود دارد تا تصویرها و سایر عوامل مطلب را بهتر در صفحه جاسازی کرد.

حروفچینی به شیوه های  مختلف صورت می گیرد. مهمترین آن، حروفچینی با ماشین تحریر، تایپ،خطوط تحریری (شابلون) و حروف برگردان، حروفچینی  دستی، حروفچینی  ماشینی،  فتوتایپ، لاینوترون، لاینوفیلم، فتو ترونیک، اینتر تایپ، لاینو تایپ و فتو تایپ است.

منبع:  صفحه آرایی،پلی بین نویسنده و خواننده، نسرین بنیادی، برداشت و تخلیص منصور حسین زاده، رسانه، سال 1، ش 1 ( بهار 1369 ): 46 – 48.

 

اولین روزنامه ایرانی در زمان محمدشاه قاجار ,به همت میرزا صالح شیرازی , بعد از سفر به انگلیس پدید با نام اخبار پدید  آمد.

وی چاپخانه ای خرید و فنون ساخت و استفاده از مرکب را فرا گرفت و روزنامه خور را تاسیس و گسترش داد.

- پس از او امیر کبیر و دیگران بیش از پنجاه روزنامه را در داخل و خارج کشور نشر دادند.روزنامه های ارزشمند فارسی زبان دیگری در مصر , هند و عثمانی منتشر شد و حتی روزنامه های فارسی زبان دیگری در فرانسه و انگلیس منتشر شد.

- یکی از روزنامه های فارسی زبانی که در خارج ازایران منتشر می شد , روزنامه اختر بود که معمولا از چهار ستون تشکیل می شد, این روزنامه به حکم قاجارها خیلی زود در سال 1314 تعطیل شد.

روزنامه وقایع الاتفاقیه به همت امیرکبیر تاسیس شد و به مدت ده سال به صورت هفتگی منتشر می شد , البته این روزنامه از شماره دوم به بعد نام گرفت و بعدها با نام دولت علٌیه ایران منتشر شد بعد ها روزنامه دیگری با تاسیس ادارات مطبوعات دولتی به روزنامه ها اضافه شد که به زبانهای فارسی , عربی و فرانسه منتشر می شد با نام ((علمیه دولت علیه ایران)).

- یکی از روزنامه های فارسی زبانی که در خارج ازایران منتشر می شد , روزنامه اختر بود که معمولا از چهار ستون تشکیل می شد, این روزنامه به حکم قاجارها خیلی زود در سال 1314 تعطیل شد.

روزنامه وقایع الاتفاقیه به همت امیرکبیر تاسیس شد و به مدت ده سال به صورت هفتگی منتشر می شد , البته این روزنامه از شماره دوم به بعد نام گرفت و بعدها با نام دولت علٌیه ایران منتشر شد بعد ها روزنامه دیگری با تاسیس ادارات مطبوعات دولتی به روزنامه ها اضافه شد که به زبانهای فارسی , عربی و فرانسه منتشر می شد با نام ((علمیه دولت علیه ایران)).

پس از آن روزنامه ایران , روزنامه شرف , روزنامه فرهنگ , روزنامه مریخ و... پا به عرصه گذاشتند که همگی در زمان ناصرالدین شاه و مظفر الدین شاه قاجار منتشر می شدند

تمام روزنامه های این دوره به طریقه سنگی و با خط نستعلیق , گاه داخل کادر قرار می گرفت و گاه بین دو ستون فاصله گذاری می شد و گاه نه.

رضاشاه آزادی مطبوعات را کاملا از بین برد , ولی بهد از او آغاز سیاست جدیدی در مطبوعات رخ داد. این روزنامه ها کاملا انتقادی شدند و حتی بعضی اوقات رو به مخالفت بودند.

در این زمان سفارتخانه های انگلیس , شوروی  و آلمان خواهان سانسور در مطالب شدند , گذشته از آن اعضای سلطنت نیز به این مسئله اعتراض داشتند.

بیش از دویست روزنامه در این زمان وجود داشت. خراسان , عصر جدید , ایران , آیین اسلام , مشروطه و.. در پهلوی اول و اطلاعات , آزادگان , کیهان , نسیم شمال , کارگران و... در پهلوی دوم بودند.